Formül: Sayı × Yüzde ÷ 100. Örneğin 250'nin %18'i = 250 × 18 ÷ 100 = 45. Bu formül indirim, vergi ve zam hesaplamalarında kullanılır.
Formül: (Parça ÷ Bütün) × 100. Örneğin 45, 250'nin yüzde kaçıdır? = (45 ÷ 250) × 100 = %18. Başarı oranları ve istatistiklerde sıkça kullanılır.
Artış: ((Yeni - Eski) ÷ Eski) × 100. Azalış: ((Eski - Yeni) ÷ Eski) × 100. Örneğin fiyat 100'den 120'ye çıktıysa artış oranı %20'dir.
Yüzde Hesaplama Nedir?
Yüzde hesaplama, günlük hayatın pek çok alanında — alışveriş indirimleri, sınav notları, faiz oranları, KDV hesaplama — en sık kullanılan matematiksel işlemlerden biridir. Temel formüller basit görünse de farklı soru tipleri karıştırılabilir.
Nasıl Kullanılır?
Adım 1: Hesaplamak istediğiniz yüzde türünü seçin (oran bulma, yüzde artış/azalış vb.)
Adım 2: İlgili sayıları girin
Adım 3: "Hesapla" butonuna tıklayın
Adım 4: Sonucu ve ara hesaplamaları görün
Örnek Hesaplama
250 ₺'nin %30'u = 250 × 0,30 = 75 ₺. Bir ürün 400 ₺'den 340 ₺'ye düştüyse: indirim oranı = (400-340)/400 × 100 = %15.
Faydalı İpuçları
Yüzde artış: (Yeni - Eski) / Eski × 100
Yüzde azalış: (Eski - Yeni) / Eski × 100
"200'ün %150'si" gibi %100 üzeri yüzdeler de geçerlidir
Sıkça Sorulan Sorular
Sayıyı yüzdeyle çarpıp 100'e bölersiniz. Örneğin 800'ün %35'i = 800 × 35 / 100 = 280. Pratik bir kısayol olarak "yüzde değerini" noktayı 2 basamak sola taşıyarak çarpabilirsiniz: 800 × 0,35 = 280.
Hayır. 100 ₺'nin %50 artışı 150 ₺ eder. Ama 150 ₺'nin %50 azalması 75 ₺ eder, yani başlangıç noktasına dönülmez. Bu asimetri çok önemlidir; yatırım kayıpları hesaplanırken dikkat edilmelidir.
%20 indirim için fiyatı 0,80 ile çarpın. %10 indirim için ondalık basamağı bir sola kaydırın (250 → 25, sonra 250-25=225). %5 için %10'u bulup yarıya bölün. Hesaplayıcımız tüm bu işlemleri otomatik yapar.
Evet. KDV oranı belli ise brüt fiyattan net fiyatı bulmak için: Net = Brüt / (1 + KDV oranı). Örneğin %20 KDV dahil 1.200 ₺: Net = 1.200 / 1,20 = 1.000 ₺.
Basit yüzde her seferinde aynı baz üzerinden hesaplanır. Bileşik yüzdede ise önceki dönemin sonucuna eklenen miktar da bir sonraki dönemin tabanına dahil olur. Bu nedenle uzun vadeli faiz ve büyüme hesaplamalarında bileşik yüzde daha gerçekçidir.